Mahabharata 7.116.52 — Drona Parva, Adhyaya 116, Shloka 52
Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)
तव जिद्दामभिप्रायं विदित्वा पाण्डवान् प्रति | आर्तप्रलापांश्व बहूनू मनुजाधिपसत्तम
tava jid-dāmabhiprāyaṃ viditvā pāṇḍavān prati | ārta-pralāpāṃś ca bahūn manu-jādhipa-sattama nṛpa-śreṣṭha | sampūrṇa-lokānāṃ tattva-jñaḥ sarva-lokeśvaraḥ bhagavān śrī-kṛṣṇaḥ yadā etad ajānāt yathā tvaṃ sarvathā sad-guṇa-śūnyaḥ asi, putreṣu pakṣapātaṃ karoṣi, dharme tava manasi dvidhā bhavati, pāṇḍaveṣu tava hṛdaye dāhaḥ asti, teṣu kuṭilatā-pūrṇaṃ manasūbaṃ badhnāsi, ca vṛthā ārta-manuṣya-vat bahūni vacanāni pralapasi, tadā saḥ kaurava-pāṇḍavayoḥ mahato yuddhasya āyojanaṃ cakāra ||
Sañjaya nói: “Hỡi bậc vương giả tối thượng, khi đã thấu rõ ý chí cố chấp của ngài đối với các Pāṇḍava—cùng bao lời than vãn đầy tự thương thân—Śrī Kṛṣṇa, Chúa tể của mọi cõi và bậc biết chân thực của muôn loài, nhận ra rằng ngài hoàn toàn thiếu vắng phẩm hạnh: thiên vị các con trai mình, lòng chia đôi trước dharma, bốc cháy vì đố kỵ đối với các Pāṇḍava, không ngừng bày mưu kế quanh co chống lại họ, và nói nhiều lời vô ích như kẻ đang khốn cùng. Vì thế, Ngài đã khiến đại chiến giữa Kaurava và Pāṇḍava xảy ra.”
संजय उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral failure—favoritism, envy, and deceit—destabilizes dharma and invites catastrophic consequences; the narrative frames the war as arising when such entrenched adharma is clearly recognized and allowed to reach its inevitable outcome.
Sañjaya addresses the blind king (Dhṛtarāṣṭra), stating that Kṛṣṇa discerned the king’s biased and hostile intent toward the Pāṇḍavas and, seeing his lack of virtue and confusion about dharma, proceeded to bring about the great Kaurava–Pāṇḍava war.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.