Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
एतच्छुत्वा तु वचन राज्ञो भरतसत्तम | दुर्योधनमिदं वाक्य भीष्म: शान्तनवोडब्रवीत्,कथयामास दुर्धर्षो विनि:श्वस्य पुनः पुनः । संजय कहते हैं--महाराज! शत्रुओंको संताप देनेवाला राजा दुर्योधन उस महान् युद्धमें एक राक्षसके द्वारा प्राप्त हुई अपनी पराजयको नहीं सह सका। उसने गंगानन्दन भीष्मजीके पास जाकर उन्हें विनीतभावसे प्रणाम करनेके पश्चात् सारा वृत्तान्त यथावत् रूपसे कह सुनाया। उस दुर्धर्ष वीरने बारंबार लम्बी साँस खींचकर घटोत्कचकी विजय और अपनी पराजयकी कथा कही भरतश्रेष्ठ! राजा दुर्योधनका यह वचन सुनकर शान्तनुनन्दन भीष्मने उससे इस प्रकार कहा--
etac chrutvā tu vacanaṁ rājño bharatasattama | duryodhanam idaṁ vākyaṁ bhīṣmaḥ śāntanavo ’bravīt, kathayāmāsa durdharṣo viniḥśvasya punaḥ punaḥ |
Sañjaya thưa: “Hỡi bậc tối thượng trong dòng Bharata, nghe lời của nhà vua như vậy, Bhīṣma—con của Śāntanu—liền lên tiếng đáp lại Duryodhana. Duryodhana, kẻ khó bề khuất phục, cứ thở dài nặng nề hết lần này đến lần khác khi thuật lại sự tình—không sao chịu nổi nỗi nhục vì thất thế trong trận chiến lớn ấy. Rồi Bhīṣma nói với ông ta như sau.”
संजय उवाच