Shloka 17
भीष्मरक्षण-उद्योगः, शिखण्डि-विवर्जनं, सर्वतोभद्र-व्यूहः
Protection of Bhīṣma, Exemption of Śikhaṇḍin, and the Sarvatobhadra Array
भूयश्व विननादोग्र॑ क्रोधसंरक्तलोचन: । त्रासयामास सैन्यानि युगान्ते जलदो यथा,इसके बाद क्रोधसे आँखें लाल करके वह पुनः भयंकर गर्जना करने लगा। जैसे प्रलयकालमें संवर्तक मेघकी गर्जना होती है, वैसी ही गर्जना करके उसने सारी कौरवसेनाको दहला दिया
bhūyaś ca vinanādograḥ krodha-saṁrakta-locanaḥ | trāsayām āsa sainyāni yugānte jalado yathā ||
Sañjaya nói: Lại một lần nữa, đôi mắt đỏ ngầu vì giận dữ, hắn gầm lên dữ dội. Như tiếng sấm của mây tận thế vào lúc khép lại một thời đại, tiếng gầm ấy gieo kinh hoàng cho các đạo quân, làm rung chuyển toàn quân Kaurava.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how uncontrolled anger manifests outwardly—through terrifying speech and demeanor—and how such wrath spreads fear and destabilizes many. Ethically, it underscores anger’s contagious power in war: it can overwhelm discernment and drive collective panic.
Sañjaya describes a warrior (implied from context) roaring again with rage, his eyes bloodshot. The roar is compared to the thunder of a cataclysmic cloud at the end of time, and it frightens the assembled troops, especially the Kaurava forces.