Shloka 54
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
हतशेषैर्महाराज द्विसाहसैह्योत्तमै: । निहन्तुकाम: समरे इरावन्तं महाबलम्,उसके साथ निर्मल प्रास नामक अस्त्रसे युद्ध करनेवाले संग्रामकुशल तथा प्रहार करनेमें समर्थ वीरोंसे युक्त बहुत-सी सेनाएँ थीं। उसके सभी सैनिक सवारियोंपर बैठे हुए थे। उन सबसे घिरा हुआ वह समरभूमिमें महाबली इरावान्को मार डालनेकी इच्छासे युद्धस्थलमें गया। महाराज! मरनेसे बचे हुए दो हजार उत्तम घोड़े उसके साथ थे
hataśeṣair mahārāja dvisāhasair hy uttamaiḥ | nihantukāmaḥ samare irāvantaṃ mahābalam ||
Sañjaya nói: “Tâu Đại vương, cùng hai nghìn tuấn mã ưu tú còn sống sót sau cuộc tàn sát, hắn bước vào chiến địa, quyết giết vị dũng tướng Irāvān trong cuộc giao tranh.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intention (nihantukāmaḥ) drives action in war: even amid devastation, survivors regroup and pursue targeted violence, illustrating the relentless momentum of battle and the moral weight carried by deliberate intent.
Sañjaya reports to the king that a warrior, supported by two thousand elite survivors, advances on the battlefield with the specific aim of killing the powerful Irāvān.