Shloka 45
Chapter 89: Bhīma dispatched to protect Ghaṭotkaca amid escalating engagements
राक्षसाश्ष पिशाचाश्न तथान्ये पिशिताशिन: । समन्ततो व्यदृश्यन्त शतशो5थ सहस्रश:,चारों ओर राक्षस, पिशाच तथा अन्य मांसाहारी जन्तु सैकड़ों और हजारोंकी संख्यामें दिखायी देने लगे
rākṣasāś ca piśācāś ca tathānye piśitāśinaḥ | samantato vyadṛśyanta śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
Sañjaya nói: “Khắp bốn phía, rākṣasa và piśāca, cùng những loài ăn thịt khác, bắt đầu hiện ra—hàng trăm rồi đến hàng nghìn.” Thị kiến ấy báo hiệu chiến tranh đang trượt xuống một bầu khí quyển kinh hoàng, nhuốm màu adharma, nơi bạo lực như thể triệu gọi những thế lực và điềm dữ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how large-scale violence and moral disorder are portrayed as attracting inauspicious, fear-inducing forces. In the epic’s ethical imagination, war is not merely physical conflict; it disturbs the cosmic and psychological order, producing ominous signs that warn of suffering and the erosion of dharma.
Sañjaya reports a terrifying sight on the battlefield: rākṣasas, piśācas, and other flesh-eating beings appear everywhere in vast numbers. This functions as a portent-like description intensifying the dread and foreboding surrounding the battle.