Shloka 31
अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्
Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement
छित्त्वानदत् पाण्डुसुतस्य वीरो युधिष्ठटिरस्याजमीढस्य राज्ञ: । आकाशमें खड़े हुए देवताओं तथा रणक्षेत्रमें आये हुए राजाओंने देखा, शिखण्डीके दिव्यास्त्रसे शल्यका अस्त्र विदीर्ण हो रहा है। राजन! महात्मा एवं वीर भीष्म युद्धस्थलमें अजमीढ़कुलनन्दन पाण्बुपुत्र राजा युधिष्ठिरके विचित्र धनुष और ध्वजको काटकर गर्जना करने लगे ।। ३० है ।। ततः समुत्सृज्य धनु: सबाणं युधिष्ठिरं वीक्ष्य भयाभिभूतम्
chittvān adat pāṇḍusutasya vīro yudhiṣṭhirasya ājamīḍhasya rājñaḥ | ākāśe tiṣṭhadbhiḥ devataiḥ raṇakṣetre samāgatābhiḥ ca rājabhiḥ dṛṣṭam—śikhaṇḍinaḥ divyāstreṇa śalyasya astram vidīryamāṇam | rājan, mahātmā ca vīraḥ bhīṣmaḥ yuddhasthale ājamīḍhakulanandanaṃ pāṇḍuputraṃ rājānaṃ yudhiṣṭhiram uddiśya tasya vicitraṃ dhanuḥ dhvajaṃ ca chittvā garjanam akarot ||
Sañjaya thưa: Vị anh hùng ấy chém gãy cung và cờ hiệu của vua Yudhiṣṭhira, con của Pāṇḍu, hậu duệ Ājamīḍha. Chư thiên đứng trên không trung và các vua tụ hội nơi chiến địa đều thấy vũ khí của Śalya bị phi tiễn thần diệu của Śikhaṇḍī nghiền nát. Tâu Đại vương, Bhīṣma—bậc đại hồn và dũng tướng—giữa trận mạc, sau khi chặt đứt cây cung lộng lẫy và kỳ tiêu của Yudhiṣṭhira, liền gầm vang; phô bày đà khủng khiếp của chiến tranh ngay cả đối với người nổi danh vì chính nghĩa.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even the most righteous figures are drawn into the harsh duties of kṣatriya-dharma during war; prowess and intimidation (cutting the bow and banner, roaring) function as instruments of battlefield strategy, while the presence of divine weapons underscores that human effort operates amid larger, fate-laden forces.
Sañjaya reports that Bhīṣma severs Yudhiṣṭhira’s bow and standard and roars in triumph. Simultaneously, observers—gods above and kings on the field—see Śalya’s weapon being shattered by Śikhaṇḍī’s divine missile, highlighting the intensity and supernatural dimension of the combat.