Shloka 9
महाव्यूहप्रवर्तनम् / Deployment of the Great Battle Arrays
एते तु रौद्रा बहवो महारथा यशस्विन: शूरतमा:ः कृतास्त्रा: । ये पाण्डवानां समरे सहाया जितक्लमा रोषविषं वमन्ति,“जो समरभूमिमें पाण्डवोंके सहायक हुए हैं, उनमें बहुत-से ये महारथी वीर अत्यन्त भयंकर, परम शौर्यसम्पन्न, शस्त्रविद्याके विद्वान तथा यशस्वी हैं। इन्होंने थकावटको जीत लिया है और ये हमलोगोंपर रोषरूपी विष उगल रहे हैं
ete tu raudrā bahavo mahārathā yaśasvinaḥ śūratamāḥ kṛtāstrāḥ | ye pāṇḍavānāṃ samare sahāyā jitaklamā roṣaviṣaṃ vamanti ||
Sañjaya nói: “Quả thật có nhiều đại xa chiến binh hung mãnh—lừng danh, dũng mãnh tột bậc, và tinh thông binh khí. Là đồng minh của các Pāṇḍava trong trận chiến, họ đã thắng được mệt mỏi, và giờ đây như phun ra thứ độc dược của cơn thịnh nộ nhằm vào chúng ta.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral-psychological force that drives warriors in dharma-yuddha: disciplined skill (kṛtāstra), endurance (jitaklama), and intense resolve that can manifest as wrath. It implicitly warns that anger, though energizing in war, is also ‘poison’—a dangerous power that must be directed and contained.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra about the formidable warriors fighting on the Pāṇḍavas’ side. He characterizes them as elite, famous, highly trained, tireless, and fiercely hostile—depicting their battle-readiness and the threat they pose to the Kaurava forces.