Shloka 36

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

Devanagari script

ततः कृतास्त्रास्ते सर्वे परिवार्य वृकोदरम्‌ | अभीता: समवर्तन्त शस्त्रवृष्ट्या परंतप

Transliteration

tataḥ kṛtāstrās te sarve parivārya vṛkodaram | abhītāḥ samavartanta śastravṛṣṭyā parantapa ||

Translation

Sañjaya nói: Rồi tất cả những chiến binh tinh thông binh khí ấy vây quanh Vṛkodara (Bhīma). Không chút sợ hãi, họ ào lên đối đầu, trút xuống người chàng một cơn mưa tên và vũ khí.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय

• कृतास्त्राः: those who are skilled/versed in weapons
• कृतास्त्राः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कृतास्त्र (कृत + अस्त्र)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• ते: they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• परिवार्य: having surrounded
• Type: Verb
• Root: परि + वृ (धातु: वृ/वृञ् ‘वरणे/आवरणे’)
• Form: क्त्वान्त (अव्यय-भाव), ‘having surrounded’

• वृकोदरम्: Vṛkodara (Bhīma)
• वृकोदरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वृकोदर (भीमसेन)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• अभीताः: fearless
• अभीताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अभीत (अ + भीत)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्

• समवर्तन्त: they advanced/attacked
• Type: Verb
• Root: सम् + वृत् (धातु: वृत्)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्

• शस्त्रवृष्ट्या: with a shower of weapons
• शस्त्रवृष्ट्या: Karana
• Type: Noun
• Root: शस्त्रवृष्टि (शस्त्र + वृष्टि)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्

• परंतप: O scorcher of foes (address)
• Type: Noun
• Root: परंतप (परम् + तप)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Vṛkodara (Bhīma)
• Kaurava warriors/soldiers
• Dhṛtarāṣṭra (implied by address 'parantapa')
• Weapons/missiles (śastra/astra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the battlefield ethic of the kṣatriya sphere: disciplined skill (kṛtāstra) joined to fearlessness (abhīta) drives direct engagement. It also implicitly warns how collective aggression and encirclement can intensify violence, testing a warrior’s steadiness and resolve.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports that the Kaurava fighters, proficient with weapons, close in from all sides around Bhīma (Vṛkodara) and attack him together, pelting him with a dense barrage of weapons as they charge.