Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

(गदया भीमसेनेन ताडिता वारणोत्तमा: । भिन्नकुम्भा महाकाया भिन्नपृष्ठास्तथैव च ।।

sañjaya uvāca |

gadayā bhīmasenena tāḍitā vāraṇottamāḥ |

bhinnakumbhā mahākāyā bhinnapṛṣṭhās tathaiva ca ||

bhinnagātrāḥ sahārohāḥ śerate parvatā iva ||

Sañjaya nói: Bị chùy của Bhīmasena giáng trúng, những chiến tượng tinh nhuệ nhất—thân hình khổng lồ—bị bổ toạc thái dương, xé rách lưng. Tứ chi vỡ nát, chúng ngã gục trên chiến địa cùng kỵ sĩ, sụp xuống như núi đổ. Trên chiến trường, hàng trăm chiến xa bị nghiền thành từng mảnh cùng các chiến binh trên xe; ngựa, kỵ binh và bộ binh cũng bị quét tan. Tâu Đại vương, chúng tôi đã chứng kiến dũng lực kỳ dị của Bhīmasena: một mình giao chiến với vô số chiến sĩ của ngài, như Diêm Vương cầm trượng trong giờ tận kiếp mà diệt trừ muôn loài. Khi Bhīmasena đã xông vào quân Kaurava, Dhṛṣṭadyumna, con của Drupada, cũng bỏ Drona mà lao đi như gió đến nơi Saubala (Śakuni) đang giao chiến.

गदयाwith a mace
गदया:
Karana
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Instrumental, Singular
भीमसेनेनby Bhimasena
भीमसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
ताडिताःstruck
ताडिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootताडित
FormMasculine, Nominative, Plural
वारण-उत्तमाःbest of elephants
वारण-उत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootवारणोत्तम
FormMasculine, Nominative, Plural
भिन्न-कुम्भाःwhose temples were split
भिन्न-कुम्भाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्नकुम्भ
FormMasculine, Nominative, Plural
महा-कायाःhuge-bodied
महा-कायाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाकाय
FormMasculine, Nominative, Plural
भिन्न-पृष्ठाःwith backs split
भिन्न-पृष्ठाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्नपृष्ठ
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
भिन्न-गात्राःwith limbs shattered
भिन्न-गात्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्नगात्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सह-आरोहाःtogether with riders
सह-आरोहाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहारोह
FormMasculine, Nominative, Plural
शेरतेlie (prostrate)
शेरते:
TypeVerb
Rootशी (शे)
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
पर्वताःmountains
पर्वताः:
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Plural
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
G
gadā (mace)
V
vāraṇottamāḥ (war-elephants)
Ā
ārohāḥ (riders/mounted warriors)
P
parvata (mountains, as simile)

Educational Q&A

The verse highlights the awe-inspiring power of a warrior and, implicitly, the grave ethical cost of war: even the mightiest beings (war-elephants and their riders) are reduced to ruin, urging reflection on the destructive momentum that accompanies unchecked martial force.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīmasena, wielding a mace, strikes down elite war-elephants so violently that their temples, backs, and limbs are shattered; they fall with their riders, collapsing like mountains.