Shloka 18
Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)
ग्रीवायां शूरसेनश्न तव पुत्रश्न मारिष । दुर्योधनो महाराज राजभिर्बहुभिवृत:,आर्य! महाराज! राजा शूरसेन तथा आपका पुत्र दुर्योधन--ये दोनों बहुत-से राजाओंके साथ क्रौंचव्यूहके ग्रीवाभागमें स्थित हुए
sañjaya uvāca |
grīvāyāṃ śūrasenaś ca tava putraś ca māriṣa |
duryodhano mahārāja rājabhir bahubhir vṛtaḥ ||
Sañjaya thưa: Bạch đấng tôn kính, vua Śūrasena và Duryodhana—con trai của ngài—hỡi đại vương, được nhiều chư vương đồng minh vây quanh, đã đứng ở phần “cổ” của trận hình Krauñca. Lời tâu ấy nhấn mạnh rằng Duryodhana được che chở và nâng đỡ bởi một liên minh, cho thấy sức nặng chiến lược và đạo lý của ngôi lãnh đạo giữa chiến tranh—quyền lực được khuếch đại nhờ đồng minh, nhưng trách nhiệm trước hậu quả cũng càng sâu nặng.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that martial power often rests on alliances and protective entourages; ethically, this intensifies a leader’s accountability—being ‘surrounded by many kings’ means one’s choices draw many into the results of war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the placement of key Kaurava figures: Śūrasena and Duryodhana are stationed at the ‘neck’ of the Krauñca battle-array, guarded and supported by numerous kings, indicating a strategically important and well-defended position.