Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana

Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru

कालाम्रस्तु महाराज नित्यपुष्पफल: शुभ: । ट्रुमश्चन योजनोत्सेध: सिद्धचारणसेवित:,महाराज! कालाम्रवृक्ष बहुत ही सुन्दर और एक योजन ऊँचा है। उसमें सदा फूल और फल लगे रहते हैं। सिद्ध और चारण पुरुष उसका सदा सेवन करते हैं

sañjaya uvāca | kālāmras tu mahārāja nityapuṣpaphalaḥ śubhaḥ | vṛkṣaś caika-yojanotsedhaḥ siddhacāraṇasevitaḥ ||

Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, có một cây kālāmra linh thiêng, cát tường thường hằng; hoa và quả lúc nào cũng hiện hữu trên đó. Cây ấy cao một do-tuần, và luôn được các bậc Siddha và Cāraṇa—những hữu tình đã thành tựu công đức—lui tới tôn kính và phụng sự.

कालाम्रःthe black-mango (tree)
कालाम्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकालाम्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
नित्यever/constant
नित्य:
TypeAdjective
Rootनित्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पुष्पफलःhaving flowers and fruits
पुष्पफलः:
Karta
TypeNoun
Rootपुष्पफल
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभःauspicious/beautiful
शुभः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Nominative, Singular
वृक्षःtree
वृक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एकone
एक:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
योजनa yojana (measure)
योजन:
TypeNoun
Rootयोजन
FormNeuter, Nominative, Singular
उत्सेधःheight/elevation
उत्सेधः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्सेध
FormMasculine, Nominative, Singular
सिद्धचारणसेवितःfrequented/served by Siddhas and Cāraṇas
सिद्धचारणसेवितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसेवित
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
M
Mahārāja (Dhṛtarāṣṭra)
K
kālāmra-vṛkṣa (the kālāmra tree)
S
Siddhas
C
Cāraṇas
Y
yojana (measure)

Educational Q&A

The verse highlights an idealized, merit-sustained realm symbolized by a perpetually flowering and fruiting tree, honored by perfected beings. It implicitly contrasts purity, auspiciousness, and spiritual attainment with the instability and suffering associated with worldly conflict.

Sanjaya is describing a wondrous kālāmra tree—ever bearing flowers and fruits, towering to one yojana—visited by Siddhas and Cāraṇas. The passage functions as a vivid descriptive detail within his report to the king.