Shloka 23
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
तस्य पापस्य सततं क्रियमाणस्य कर्मण: । साम्प्रतं सुमहद् घोरं फल प्राप्तं जनेश्वर,जनेश्वर! निरन्तर किये जानेवाले उसी पाप-कर्मका इस समय यह अत्यन्त भयंकर फल प्राप्त हुआ है
sañjaya uvāca |
tasya pāpasya satataṃ kriyamāṇasya karmaṇaḥ |
sāmprataṃ sumahad ghoraṃ phalaṃ prāptaṃ janeśvara ||
Sañjaya nói: “Tâu chúa tể loài người, đối với tội nghiệp ấy—đã bị gây nên không ngừng, hết lần này đến lần khác—nay đã nhận lấy một hậu quả vô cùng lớn lao và ghê rợn. Trái đắng của sự ác kéo dài cuối cùng cũng chín muồi ngay trong giờ phút hiện tại.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Persistent wrongdoing (pāpa) is not morally neutral: repeated harmful action accumulates and eventually yields a severe consequence (phala). The verse underscores karmic causality and ethical accountability, especially in the context of rulers and war.
Sanjaya, narrating events to the king (Dhṛtarāṣṭra), interprets the unfolding horrors of the war as the ripened fruit of continually performed sinful actions—an ethical commentary on how long-standing misdeeds culminate in present calamity.