Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Arjuna’s Advance toward Bhīṣma; The Gāṇḍīva’s Signal and the Armies’ Convergence (भीष्माभिमुखगमनम् — गाण्डीवनिर्घोष-ध्वजवर्णनम्)

युद्धमें आते ही उन्होंने अपने बाणोंसे भीमसेनको अदृश्य कर दिया, मानो सूर्य बादलोंसे ढक गये हों ।। अभिमन्युमुखास्तत्‌ तु नामृष्यन्त महारथा: । भीमस्याच्छादनं संख्ये स्वबाहुबलमाश्रिता:,उस समय अभिमन्यु आदि महारथी भीमका इस प्रकार बाणोंसे आच्छादित हो जाना सहन न कर सके। वे अपने बाहुबलका आश्रय ले युद्धमें भगदत्तपर सब ओरसे बाणोंकी वर्षा करते हुए उन्हें रोकने लगे। उन्होंने अपने बाणोंकी वृष्टिसे भगदत्तके हाथीको भी सब ओरसे छेद डाला

abhimanyumukhās tat tu nāmṛṣyanta mahārathāḥ | bhīmasyācchādanaṃ saṅkhye svabāhubalam āśritāḥ ||

Sañjaya nói: Nhưng các đại chiến xa do Abhimanyu dẫn đầu không thể chịu nổi cảnh Bhīma bị vùi lấp bởi cơn bão mũi tên giữa trận địa. Tin vào sức mạnh đôi tay mình, họ áp sát và chặn Bhagadatta, bắn tên như mưa từ mọi phía—đến nỗi cả con voi của ông ta cũng bị xuyên thủng khắp mình.

abhimanyu-mukhāḥhaving Abhimanyu at the forefront (i.e., led by Abhimanyu)
abhimanyu-mukhāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootabhimanyu-mukha
FormMasculine, Nominative, Plural
tatthat (act/thing)
tat:
Karma
TypePronoun
Roottad
FormNeuter, Accusative, Singular
tubut/indeed
tu:
TypeIndeclinable
Roottu
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
amṛṣyantathey did not endure/tolerate
amṛṣyanta:
TypeVerb
Rootmṛṣ
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
mahā-rathāḥgreat chariot-warriors
mahā-rathāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootmahāratha
FormMasculine, Nominative, Plural
bhīmasyaof Bhīma
bhīmasya:
TypeNoun
Rootbhīma
FormMasculine, Genitive, Singular
ācchādanamcovering/veiling
ācchādanam:
Karma
TypeNoun
Rootācchādana
FormNeuter, Accusative, Singular
saṅkhyein battle
saṅkhye:
Adhikarana
TypeNoun
Rootsaṅkhya
FormFeminine, Locative, Singular
sva-bāhu-balamtheir own arm-strength
sva-bāhu-balam:
Karma
TypeNoun
Rootsvabāhubala
FormNeuter, Accusative, Singular
āśritāḥhaving resorted to / relying on
āśritāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootā-śri
FormMasculine, Nominative, Plural, kta (past passive participle)

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Abhimanyu
B
Bhīmasena (Bhīma)
B
Bhagadatta
E
Elephant (Bhagadatta’s war-elephant)