Shloka 9
Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
काउ्चनेषु तनुत्रेषु किरीटेषु ध्वजेषु च । शिलानामिव शैलेषु पतितानामभूद् ध्वनि:,जब सोनेके कवचों, किरीटों और ध्वजोंपर योद्धाओं-के अस्त्र-शस्त्र टकराते, तब उनसे पर्वतोंपर गिरकर टकरानेवाली शिलाओंके समान भयानक शब्द होता था
kavacaneṣu tanutreṣu kirīṭeṣu dhvajeṣu ca | śilānām iva śaileṣu patitānām abhūd dhvaniḥ ||
Sañjaya nói: Khi vũ khí va vào áo giáp, đồ hộ thân, mũ miện và cờ hiệu của các chiến binh, một tiếng gầm rợn người nổi lên—như đá tảng rơi trên núi rồi va đập nhau—báo hiệu đà tiến dữ dội, vô tư của chiến trận, nơi cả kiêu hãnh lẫn sự che chở đều bị thử thách.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the overwhelming force of war: even symbols of status (crowns, banners) and means of safety (armor) become mere surfaces for violent impact. It implicitly reminds the listener that external protections and pride are fragile amid the consequences of conflict, urging sobriety about the costs of kṣatriya warfare.
Sañjaya describes the battlefield at Kurukṣetra: weapons collide with armor, protective gear, helmets/crowns, and standards, producing a terrifying, mountain-like crashing sound—an auditory image conveying the intensity of the fighting.