Shloka 50
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
भ्रान्तमाविद्धमुद्भ्रान्तमाप्लुतं प्रसृतं प्लुतम् । सम्पातं समुदीर्ण च दर्शयामास पाण्डव:
bhrāntam āviddham udbhrāntam āplutaṃ prasṛtaṃ plutam | sampātaṃ samudīrṇaṃ ca darśayāmāsa pāṇḍavaḥ ||
Sañjaya nói: Khi ấy, vị Pāṇḍava (Bhīmasena) phô bày nhiều thế kiếm—những vòng nghi binh xoay chuyển, những đường vung chớp nhoáng, những cú đổi hướng bất thần, những bước nhảy vọt, những đợt tiến dài, những cú bật lao, những pha bổ nhào sà xuống, và những đợt xung kích dâng trào mãnh liệt—khi chàng di chuyển theo nhiều tuyến trên chiến địa. Câu kệ nêu bật kỹ nghệ võ trận có kỷ luật, hướng vào bổn phận nghiệt ngã của chiến tranh: sức mạnh không để khoe khoang, mà là phần của vai trò trong một cuộc xung đột được xem là chính nghĩa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores disciplined capability in the service of duty: martial excellence is portrayed as controlled skill exercised within the larger framework of kṣatriya-dharma during a righteous war, not as mere aggression or display.
Sañjaya describes Bhīma on the battlefield demonstrating numerous sword-fighting maneuvers—feints, spins, leaps, advances, and forceful attacks—showing his prowess as the combat intensifies.