Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Bhishma Parva, Shloka 120

Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)

अथाब्रवीद्‌ भीमसेनं सात्यकि: सत्यविक्रम: । प्रहर्षयन्‌ यदुव्याप्रो धृष्टद्युम्नस्य पश्यत:,उस समय सत्यपराक्रमी यदुकुलसिंह सात्यकिने धृष्टद्युम्मके सामने ही भीमसेनका हर्ष बढ़ाते हुए उनसे इस प्रकार कहा--

athābravīd bhīmasenaṃ sātyakiḥ satyavikramaḥ | praharṣayan yaduvyāghro dhṛṣṭadyumnasya paśyataḥ ||

Sañjaya nói: Khi ấy Sātyaki, người có dũng lực chân thực, mãnh hổ của dòng Yadu, đã nói với Bhīmasena, khơi dậy thêm khí thế của chàng, ngay trước mặt Dṛṣṭadyumna.

अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलङ् (Imperfect), 3, singular, परस्मैपद
भीमसेनम्to Bhimasena
भीमसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीमसेन
Formmasculine, accusative, singular
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
Formmasculine, nominative, singular
सत्यविक्रमःof true valor / truly valorous
सत्यविक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यविक्रम
Formmasculine, nominative, singular
प्रहर्षयन्gladdening / causing joy
प्रहर्षयन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-हृष्
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular
यदुव्याघ्रःtiger among the Yadus
यदुव्याघ्रः:
Karta
TypeNoun
Rootयदुव्याघ्र
Formmasculine, nominative, singular
धृष्टद्युम्नस्यof Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नस्य:
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
Formmasculine, genitive, singular
पश्यतःwhile (he) was watching / in the presence of (him) seeing
पश्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootपश्
Formशतृ (present active participle), masculine, genitive, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki
B
Bhīmasena (Bhīma)
D
Dhṛṣṭadyumna
Y
Yadu (Yādava lineage)

Educational Q&A

In a righteous struggle, courage is sustained not only by personal strength but also by timely words that awaken resolve. The verse highlights ethical leadership in war: inspiring an ally toward steadfast action without hesitation.

Sañjaya narrates that Sātyaki speaks to Bhīma, deliberately increasing his enthusiasm and fighting spirit, and he does so in Dhṛṣṭadyumna’s presence—suggesting a public, morale-building exhortation among the Pāṇḍava forces.