Shloka 101
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
स तत्र गत्वा शैनेयो जवेन जयतां वर: । पार्थपार्षतयो: पार्ष्णिं जग्राह पुरुषर्षभ:,विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ पुरुषप्रवर सात्यकिने बड़े वेगसे वहाँ पहुँचकर भीमसेन और धृष्टद्युम्नके पृष्ठपोषणका कार्य सँभाला
sa tatra gatvā śaineyo javena jayatāṃ varaḥ | pārtha-pārṣatayor pārṣṇiṃ jagrāha puruṣarṣabhaḥ ||
Sañjaya thưa: Rồi Śaineya (Sātyaki), bậc đứng đầu trong hàng chiến thắng, lao đến nơi ấy thật mau; như tráng ngưu giữa loài người, chàng nhận lấy việc giữ hậu tuyến cho lực lượng của Pārtha và Pārṣata—làm chỗ dựa vững vàng cho Bhīmasena và Dhṛṣṭadyumna giữa cơn dồn ép của chiến trận. Đoạn này nêu bật tình đồng đội có kỷ luật: chiến sĩ không chỉ biết đánh, mà còn phải che chở đồng minh và giữ vững đội hình để chính nghĩa không chao đảo.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharma in warfare as disciplined responsibility: true valor includes protecting comrades and sustaining the formation, not merely personal heroics. Sātyaki’s action models loyal service and strategic restraint for the sake of the collective good.
Sātyaki rushes to the critical point in the battle and assumes the rear-guard role—securing the back line of Arjuna and Dhṛṣṭadyumna’s side—thereby supporting Bhīma and Dhṛṣṭadyumna and preventing the enemy from exploiting a vulnerable flank or rear.