Shloka 44
भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
इन्द्रायुधसवर्णाभि: पताकाभिरलड्कृत: । आकाशग इवाकाशे गन्धर्वनगरोपम:,इन्द्रधनुषके रंगकी पताकाएँ उस ध्वजकी शोभा बढ़ाती थीं। वह ध्वज आकाशमें आकाशचारी पक्षीकी भाँति बिना आधारके ही चलता था। वह दूरसे गन्धर्वनगरके समान जान पड़ता था
sañjaya uvāca |
indrāyudhasavarṇābhiḥ patākābhir alaṅkṛtaḥ |
ākāśaga ivākāśe gandharvanagaropamaḥ ||
Sañjaya nói: Được điểm tô bằng những dải cờ mang sắc màu như cầu vồng của Indra, lá đại kỳ ấy càng thêm rực rỡ. Nó dường như lướt qua bầu trời mà không cần chỗ tựa, như chim bay giữa khoảng không. Từ xa, nó trông như một thành trì trên trời của các Gandharva—một ảo ảnh chói lòa giữa chiến địa, nơi huy hoàng và hủy diệt kề nhau.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how outward magnificence—royal standards, dazzling colors, celestial comparisons—can coexist with the harshness of war. It invites discernment: do not mistake spectacle for righteousness; evaluate actions by dharma rather than by splendor.
Sañjaya is describing a prominent war-standard (dhvaja implied) decorated with rainbow-like banners. Its movement and brilliance make it seem like a floating, otherworldly city of the Gandharvas when seen from a distance.