Shloka 38
हाहाकारो महानासीद् योधानां युधि युध्यताम् । तेजस्तेजसि सम्पृक्तमित्येवं विस्मयं ययु:,उस समय रणक्षेत्रमें जूझनेवाले योद्धाओंका महान् हाहाकार सब ओर फैल गया। तेजके साथ तेज टक्कर ले रहा है, यह कहते हुए सब लोग बड़े विस्मयमें पड़ गये
sañjaya uvāca |
hāhākāro mahān āsīd yodhānāṃ yudhi yudhyatām |
tejas tejasī sampṛktam ity evaṃ vismayaṃ yayuḥ ||
Sañjaya nói: Khi ấy giữa những chiến binh đang giao tranh, một tiếng gào thét hỗn loạn vang dậy khắp nơi. Thấy hào quang đối chọi hào quang, mọi người đều kinh ngạc thốt lên, sững sờ trước sức mạnh đang bùng nổ trên chiến địa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war magnifies power and pride—'splendor against splendor'—yet its immediate fruit is collective anguish and shock. It implicitly warns that even justified martial prowess (kṣatriya-dharma) carries a heavy ethical and human burden, demanding restraint and sober awareness.
Sañjaya reports that as the warriors clash in battle, a massive uproar spreads across the field. Observers marvel, saying that one blazing force is meeting another—indicating an intense, evenly matched and terrifying confrontation.