Shloka 1
Arjuna–Bhīṣma Strategic Engagement and Mutual Arrow-Interdiction (भीष्मार्जुनसमागमः)
[दाक्षिणात्य अधिक पाठके तीन श्लोक मिलाकर कुल ११२ श्लोक हैं।] अपन बक। ] अति्ऑशाएड< - उपर्युक्त पाँच श्लोक कितनी ही प्रतियोंमें नहीं हैं और कितनी ही प्रतियोंमें हैं। चतुश्नत्वारिशो< ध्याय: कौरव-पाण्डवोंके प्रथम दिनके युद्धका आरम्भ धृतराष्ट्र रवाच एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च । के पूर्व प्राहरंस्तत्र कुरव: पाण्डवा नु किम्
dhṛtarāṣṭra uvāca | vyūḍheṣv anīkeṣu māmakeṣv itareṣu ca | ke pūrvaṁ prāharan tatra kuravaḥ pāṇḍavā nu kim ||
Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Sañjaya, khi quân của các con ta và quân của các Pāṇḍava đã bày trận theo đội hình riêng của mình, thì tại đó ai ra đòn trước—phe Kuru hay phe Pāṇḍava?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames the ethical anxiety around initiating violence: the first strike matters because it signals intention, aggression, and accountability. Dhṛtarāṣṭra’s question also reveals partiality (“mine” vs “others”), highlighting how attachment can cloud moral judgment in matters of dharma and war.
After both sides have arranged their armies in battle formations, Dhṛtarāṣṭra asks Sañjaya to report who began the fighting—whether the Kauravas or the Pāṇḍavas initiated the first attack on the first day of the Kurukṣetra war.