Shloka 82
Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals
Kaurava–Pāṇḍava Readiness
Devanagari script
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थों न कस्यचित् । इति सत्यं महाराज बद्धो<स्म्यर्थेन कौरवै:,पुरुष अर्थका दास है, अर्थ किसीका दास नहीं है। महाराज! यह सच्ची बात है। कौरवोंके द्वारा मैं अर्थसे बँधा हुआ हूँ
Transliteration
arthasya puruṣo dāso dāsas tv artho na kasyacit | iti satyaṃ mahārāja baddho 'smy arthena kauravaiḥ ||
Translation
Śalya nói: “Con người trở thành kẻ tôi tớ của của cải; còn của cải chẳng làm tôi tớ cho ai. Hỡi đại vương, đó là sự thật. Chính vì của cải mà ta bị trói buộc—bởi nhà Kaurava.”
Word by Word
अर्थस्यof wealth/means
अर्थस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
दासःa slave/servant
दासः:
Karta
TypeNoun
Rootदास
FormMasculine, Nominative, Singular
दासःa slave/servant
दासः:
Karta
TypeNoun
Rootदास
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अर्थःwealth/means
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कस्यचित्of anyone/anybody's
कस्यचित्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकस्यचित् (किम्)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
बद्धःbound
बद्धः:
TypeAdjective
Rootबद्ध (√बन्ध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, First, Singular
अर्थेनby/with wealth
अर्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Instrumental, Singular
कौरवैःby the Kauravas
कौरवैः:
Karana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚalyaM
Mahārāja (addressed king)K
KauravasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes