Shloka 14
Abhimanyu’s Assault on Bhīṣma’s Screen; Banner-Felling and Reinforcements (सौभद्र-भीष्म-समरः)
सम्बन्ध-- इस प्रकार तीन तरहके यज्ञोंके लक्षण बतलाकर, अब तपके लक्षणोंका प्रकरण आरम्भ करते हुए चार “लोकोंद्वारा सात्विक तपके लक्षण बतलाते हैं-- देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं" शौचमार्जवम् | ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते,देवता, ब्राह्मण, गुरु और ज्ञानीजनोंका पूजन, पवित्रता,& सरलता, ब्रह्मचर्य- और अहिंसाः---यह शरीरसम्बन्धी तप कहा जाता है
arjuna uvāca | devadvijaguruprājñapūjanaṁ śaucam ārjavam | brahmacaryam ahiṁsā ca śārīraṁ tapa ucyate ||
Sự tôn kính thờ phụng thần linh, các bậc “nhị sinh” (những Bà-la-môn học thức), thầy mình và người hiền trí; sự thanh tịnh và ngay thẳng; sự tiết chế theo phạm hạnh và bất bạo động—được tuyên bố là khổ hạnh của thân. Về mặt đạo đức, kỷ luật thân thể không phải chỉ là chịu khổ, mà là một nếp sống được rèn luyện để tôn trọng trật tự thiêng liêng, tri thức và sự tự chế đầy lòng từ.
अजुन उवाच
Educational Q&A
True bodily austerity is defined as ethical conduct: honoring the sacred, learned, teachers, and the wise; maintaining purity and sincerity; practicing disciplined restraint (brahmacarya) and non-violence (ahiṁsā).
In the midst of the larger war-time discourse, the speaker enumerates the marks of ‘bodily tapas’—shifting the focus from external hardship to virtues expressed through the body: reverence, cleanliness, integrity, restraint, and harmlessness.