Kṣetra–Kṣetrajña-Jñāna–Jñeya-Viveka
Field, Knower, Knowledge, and the Knowable
मैं सब वृक्षोंमें पीपलका वृक्ष, देवर्षियोंमें नारद मुनि5, गन्धर्वोमें चित्ररथरः और सिद्धोंमें कपिल मुनि हूँ? ।। उच्चै:श्रवसमश्चानां विद्धि माममृतोद्धवम् | ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम्,घोड़ोंमें अमृतके साथ उत्पन्न होनेवाला उच्चै:श्रवा नामक घोड़ा, श्रेष्ठ हाथियोंमें ऐरावत नामक हाथी और मनुष्योंमें राजा5 मुझको जान
aśvatthas sarva-vṛkṣāṇāṁ devarṣīṇāṁ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṁ citrarathaḥ siddhānāṁ kapilo muniḥ || uccaiḥśravasam aśvānāṁ viddhi mām amṛtodbhavam | airāvataṁ gajendrāṇāṁ narāṇāṁ ca narādhipam ||
Trong muôn loài cây, Ta là aśvattha (cây bồ-đề thiêng); trong hàng thiên hiền, Ta là Nārada; trong các Gandharva, Ta là Citraratha; và trong các bậc Siddha, Ta là hiền triết Kapila. Trong các loài ngựa, hãy biết Ta là Uccaiḥśravas, sinh ra cùng cam lộ bất tử; trong các voi chúa, Ta là Airāvata; và trong loài người, Ta là bậc quân vương tối thượng.
अजुन उवाच
The Lord teaches that His presence can be recognized as the highest excellence within each category of beings—sacred, heroic, or beautiful—so the seeker learns to perceive unity and divinity in the world, fostering reverence and steadiness of mind even amid conflict.
In the midst of the Kurukṣetra war setting, Kṛṣṇa continues listing His vibhūtis (distinguishing manifestations). He identifies Himself with renowned exemplars—Aśvattha, Nārada, Citraratha, Kapila, Uccaiḥśravas, Airāvata, and the king among men—to help Arjuna grasp the Lord’s all-pervading greatness.