Shloka 7
भीष्मव्यूहदर्शनम् / Viewing Bhīṣma’s Battle Array and Arjuna’s Reassurance
प्रज्ञयाभ्यधिकाज्शूरान् गुणयुक्तान् बहूनपि । जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशाम्पते,'प्रजानाथ! अधिक बुद्धिमान, उत्तम गुणोंसे युक्त तथा बहुसंख्यक शूरवीरोंको भी बहुत थोड़े योद्धा जिस प्रकार जीत लेते हैं, उसे बताता हूँ, सुनिये--
sañjaya uvāca |
prajñayābhyadhikān śūrān guṇayuktān bahūn api |
jayanty alpataraḥ yena tan nibodha viśāmpate ||
Sanjaya nói: “Hỡi bậc chúa của muôn dân, hãy hiểu từ ta: bằng cách nào một nhóm rất ít người có thể thắng cả nhiều dũng sĩ—những kẻ vượt trội về trí tuệ và đầy đủ phẩm chất. Xin lắng nghe, ta sẽ giảng rõ phương kế để ít thắng nhiều.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Numerical strength is not decisive by itself; disciplined action guided by wisdom (prajñā), sound qualities (guṇa), and right method can enable a smaller force to overcome a larger one. The verse foregrounds ethical-intellectual leadership as a key factor in victory.
Sanjaya addresses King Dhṛtarāṣṭra and prepares to explain how a smaller group can defeat many powerful warriors. It functions as a transition into strategic assessment within the Bhīṣma Parva war narrative.