Shloka 14
Sainyavinyāsa–Lakṣaṇa (Disposition of Armies and Battlefield Omens) | सैन्यविन्यास–लक्षणम्
महार थैर्वृष्णिभोजै: सुगुप्तं सुराष्ट्रकैविंहितैरात्तशस्त्रै: | बृहद् बल॑ कृतवर्माभिगुप्तं बल॑ त्वदीयं दक्षिणेनाभियाति
sañjaya uvāca |
mahārathair vṛṣṇibhojaiḥ suguptaṃ surāṣṭrakair vihitair āttaśastraiḥ |
bṛhad balaṃ kṛtavarmābhiguptaṃ balaṃ tvadīyaṃ dakṣiṇenābhiyāti ||
Sañjaya thưa: Đạo quân hùng hậu ấy, được che chở kỹ lưỡng bởi các đại xa chiến binh của dòng Vṛṣṇi và Bhoja, cùng những dũng sĩ Saurāṣṭra tinh luyện, tay cầm binh khí—lại được Kṛtavarman hộ vệ—đang tiến ra trận theo cánh phải của quân ngài.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the intentional organization and safeguarding of forces in war: outcomes are shaped not only by valor but by disciplined preparation, protection, and leadership—an ethical reminder that large-scale violence is never merely impulsive, but planned and enabled by structures of command.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that a large contingent—protected by Vṛṣṇi and Bhoja mahārathas and armed Saurāṣṭran warriors, with Kṛtavarman as its protector—moves forward along the right side of the Kaurava army to engage in battle.