Shloka 60

Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)

Devanagari script

न धृत्या न पुनस्त्यागान्मृत्यो: कश्चिद्‌ विमुच्यते | जान पड़ता है कि अस्त्रसे, शौर्यसे, तपस्यासे, बुद्धिसे, धैर्यसे तथा त्यागके द्वारा भी कोई मृत्युसे छूट नहीं सकता है || ५९ ह ।। कालो नून॑ महावीर्य: सर्वलोकदुरत्यय:

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca | na dhṛtyā na punastyāgān mṛtyoḥ kaścid vimucyate | kālo nūnaṃ mahāvīryaḥ sarvalokaduratyayaḥ |

Translation

Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Không ai thoát khỏi cái chết—dù nhờ sự kiên định bền gan, hay nhờ sự xả ly buông bỏ. Thời Gian (Kāla) quả có uy lực lớn lao, và đối với mọi cõi đời, đó là điều không thể vượt qua.”

Word by Word

नnot

धृत्याby steadfastness/fortitude

नnor

पुनःagain; moreover

त्यागात्from/through renunciation (as a means)

मृत्योःfrom death

कश्चित्anyone; someone

विमुच्यतेis freed; is released

कालःTime; Death (as Time)

नूनम्surely; indeed

महावीर्यःof great might

सर्वलोकदुरत्ययःinsurmountable for all worlds

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

Dhṛtarāṣṭra

Mṛtyu (Death)

Kāla (Time)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes