Shloka 2
तं वीरशयने वीरं शयानं कुरुसत्तम । अभिवाद्योपतस्थुर्व क्षत्रिया: क्षत्रियर्षभम्,संजय कहते हैं--महाराज! जब रात बीती और सबेरा हुआ, उस समय सब राजा, पाण्डव तथा आपके पुत्र पुनः वीर-शय्यापर सोये हुए वीर पितामह भीष्मकी सेवामें उपस्थित हुए। कुरुश्रेष्ठ! वे सब क्षत्रिय क्षत्रियशिरोमणि भीष्मजीको प्रणाम करके उनके समीप खड़े हो गये
sañjaya uvāca | taṃ vīraśayane vīraṃ śayānaṃ kurusattama | abhivādyopatasthur va kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabham ||
Sañjaya thưa: “Hỡi bậc tối thượng của dòng Kuru, các chiến binh đã đến gần Bhīṣma—vị anh hùng đang nằm trên giường anh hùng, tức giường tên. Sau khi cúi đầu đảnh lễ, các kṣatriya đứng kề bên, tôn kính ‘con bò mộng giữa hàng kṣatriya’.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, dharma requires honouring merit, seniority, and sacrifice. The kṣatriyas’ respectful salutation and attendance to Bhīṣma—though he is a fallen combatant—models the ethic that reverence and service to elders and exemplars of duty should not be abandoned due to enmity or circumstance.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the kṣatriya leaders come to Bhīṣma, who lies on the vīraśayana (bed of arrows). They bow to him and stand nearby to attend upon him, acknowledging him as the foremost among warriors.