Shloka 117
परिघके समान मोटी भुजाओंवाले शूरवीर पाण्डवोंने इहलोकमें विजय पाकर परलोकमें भी उत्तम गति निश्चित कर ली। वे सब-के-सब बड़े-बड़े शंख बजाने लगे ।।
sañjaya uvāca | parighake samānāḥ sthūlā bhujāḥ yeṣāṃ te śūrāḥ pāṇḍavā ihaloke vijayaṃ prāpya paraloke'pi uttamāṃ gatiṃ niścitāṃ cakruḥ | te sarve mahāśaṅkhān vādayām āsuḥ || somakāḥ sapāñcālāḥ prahṛṣyanta janeśvara | tataḥ tūryasahasreṣu nadatsu sa mahābalaḥ ||
Sañjaya thưa: “Các Pāṇḍava anh dũng, cánh tay dày như chùy sắt, đã thắng ở đời này và cũng tự bảo đảm cho mình một cảnh giới cao quý ở đời sau. Tất cả đều bắt đầu thổi những tù và lớn. Tâu chúa tể loài người, người Somaka cùng với người Pāñcāla hân hoan; rồi giữa tiếng vang rền của hàng ngàn nhạc khí chiến trận, một cơn náo động hùng mạnh bùng lên.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse links righteous martial effort with a twofold outcome: success in the visible world (victory, honor) and a higher destiny beyond (uttamā gati). It reflects the epic’s ethic that a kṣatriya who fights steadfastly for a just cause gains both worldly acclaim and spiritual merit.
Sañjaya describes the Pāṇḍava side surging with confidence: the Pāṇḍavas blow their great conches, while their allies—the Somakas and Pāñcālas—rejoice. The battlefield fills with the roar of thousands of war-instruments, signaling the army’s rising morale and readiness for combat.