Shloka 23
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
मुनिदेशात् परश्रैव प्रोच्यते दुन्दुभिस्वन: । सिद्धचारणसंकीर्णो गौरप्रायो जनाधिप
munideśāt paraś caiva procyate dundubhisvanaḥ | siddhacāraṇasaṅkīrṇo gauraprāyo janādhipa ||
Sañjaya nói: “Ôi chúa tể loài người, từ miền của các bậc hiền triết, và cả từ những nơi khác nữa, vang lên tiếng như trống trận lớn—điềm lành, trầm hùng—giữa đoàn đông các Siddha và Cāraṇa; và ánh sáng trắng rạng dường như trùm khắp.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how momentous actions—especially war undertaken by kings—are framed by larger cosmic and moral atmospheres: signs, proclamations, and the witnessing presence of higher beings. It hints that human conflict is not merely private ambition but a public, ethically weighty event observed and judged in a wider order.
Sañjaya reports to the king that a powerful, drum-like sound is being heard from the direction associated with sages and other quarters, in a scene crowded with celestial Siddhas and Cāraṇas. The description functions as an omen-like, heightened prelude to the great battle setting.