Shloka 21
Bhīṣma–Karṇa Saṃvāda on the Śaraśayyā (भीष्म–कर्ण संवादः शरशय्यायाम्)
पुत्रस्तु तव त॑ दृष्टवा भीमार्जुनपराक्रमम् । गाड़ेयस्य रथाभ्याशमुपजग्मे महाबल:
sañjaya uvāca |
putras tu tava taṁ dṛṣṭvā bhīmārjunaparākramam |
gāṅgeyasya rathābhyāśam upajagme mahābalaḥ ||
ekaikaṁ tribhir ānarccchat kaṅkukabarhiṇavājitaiḥ |
śuśarmāṇaṁ ca kṛpācāryaṁ ca tribhir eva vyadhat ||
prāgjyotiṣanṛpaṁ bhagadattaṁ sindhurājaṁ jayadratham |
citrasenaṁ vikarṇaṁ ca kṛtavarmāṇam eva ca |
durmīṣaṇaṁ tathā vīrau vindānuvindau mahārathau |
etān ekaikaṁ tribhir iṣubhir gṛdhrapakṣopamaiḥ pīḍayām āsa ||
Sañjaya nói: Thấy uy lực của Bhīma và Arjuna, con trai của bệ hạ—Duryodhana hùng mạnh—tiến đến gần chiến xa của Bhīṣma, người con của sông Gaṅgā. Trên chiến địa, hắn bắn mỗi người ba mũi tên, lông vũ như cánh kền kền: hắn đâm Śuśarmā và sư phụ Kṛpa, mỗi người ba mũi; và cũng vậy, hắn gây đau đớn dữ dội cho Bhagadatta, vua xứ Prāgjyotiṣa, Jayadratha vua xứ Sindhu, Citraseṇa, Vikarṇa, Kṛtavarman, Durmīṣaṇa, cùng các đại xa chiến Vinda và Anuvinda—mỗi người ba mũi tên.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how martial pride and fear operate together: even a powerful leader, stirred by the prowess of opponents (Bhīma and Arjuna), seeks proximity to an elder authority (Bhīṣma) while escalating violence. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s recurring tension between kṣatriya duty (display of valor) and the widening harm that war unleashes.
Sañjaya reports that Duryodhana, seeing Bhīma and Arjuna’s valor, goes near Bhīṣma’s chariot. In the battle he shoots multiple named warriors—Śuśarmā, Kṛpa, Bhagadatta, Jayadratha, Citraseṇa, Vikarṇa, Kṛtavarman, Durmīṣaṇa, Vinda, and Anuvinda—each with three arrows, described as feathered like vulture wings.