Shloka 12
अपसय् ग्रहाश्चक्रुरलक्ष्माणं दिवाकरम् | अवाक्शिराश्न भगवानुपातिष्ठत चन्द्रमा:,“ग्रहोंने सूर्यकी वामावर्त परिक्रमा करके उन्हें अशुभ लक्षणोंका सूचक बना दिया है, भगवान् चन्द्रमा अपने दोनों कोनोंके सिरे नीचे करके उदित हुए हैं
sañjaya uvāca | apasavyaṃ grahāś cakrur alakṣmāṇaṃ divākaram | avākśirāś ca bhagavān upātiṣṭhata candramāḥ ||
Sañjaya nói: “Các hành tinh chuyển động theo vòng trái (điềm dữ) quanh Mặt Trời, khiến Người mang những dấu hiệu bất tường; và Mặt Trăng đáng tôn kính mọc lên với hai sừng chúc xuống—những điềm báo rằng trật tự đạo lý đang bị khuấy đảo và cuộc tàn sát sắp tới sẽ thảm khốc, bất tường.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames war not merely as a political event but as a rupture in dharma reflected in nature: ominous celestial signs symbolize ethical disorder and warn that adharma-driven conflict brings widespread suffering.
Sañjaya reports portents seen in the sky: the planets take an inauspicious leftward course around the Sun, and the Moon rises with its horns turned downward—traditional indicators of impending calamity on the battlefield.