Shloka 10

Yuga-Lakṣaṇa and Varṣa-Pramāṇa Inquiry (युगलक्षण–वर्षप्रमाण–प्रश्न)

Devanagari script

क्षीरोदो भरतश्रेष्ठ येन सम्परिवारित: । तत्र पुण्या जनपदास्तत्र न म्रियते जन:,भरतश्रेष्ठ उस समुद्रका नाम क्षीरसागर है, जिसने उक्त द्वीपको सब ओरसे घेर रखा है। वहाँ पवित्र जनपद हैं। वहाँ निवास करनेवाले लोगोंकी मृत्यु नहीं होती

Transliteration

kṣīrodo bharataśreṣṭha yena samparivāritaḥ | tatra puṇyā janapadās tatra na mriyate janaḥ ||

Translation

Sañjaya thưa: “Hỡi bậc ưu tú trong dòng Bharata, xứ ấy bốn bề được bao quanh bởi Biển Sữa (Kṣīrasāgara). Ở đó có những xứ sở thanh tịnh; và người cư ngụ nơi ấy không gặp cái chết.”

Word by Word

• क्षीरोदः: the Milk-ocean
• क्षीरोदः: Karta
• Type: Noun
• Root: क्षीरोद
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भरतश्रेष्ठ: O best of the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरतश्रेष्ठ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• येन: by which
• येन: Karana
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Singular

• सम्परिवारितः: surrounded/encircled
• Type: Verb
• Root: सम्-परि-√वृ (वारयति/वृणोति) → परिवारित
• Form: Masculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• पुण्याः: holy, meritorious
• Type: Adjective
• Root: पुण्य
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• जनपदाः: countries/regions
• जनपदाः: Karta
• Type: Noun
• Root: जनपद
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• म्रियते: dies
• Type: Verb
• Root: √मृ (म्रियते)
• Form: Present, Indicative, Atmanepada, Third, Singular

• जनः: a person/people (anyone)
• जनः: Karta
• Type: Noun
• Root: जन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bharataśreṣṭha (address to Dhṛtarāṣṭra)
• Kṣīroda / Kṣīrasāgara (Ocean of Milk)
• Puṇya-janapadāḥ (holy provinces/regions)