Shloka 84
भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
महारथं भारत दुष्प्रकम्पं शरौधिणं प्रतपन्तं नरेन्द्रान् । भीष्म न शेकुः प्रतिवीक्षितुं ते शरार्चिषं सूर्यमिवातपन्तम्
mahārathaṃ bhārata duṣprakampaṃ śaraughiṇaṃ pratapantaṃ narendrān | bhīṣma na śekuḥ prativīkṣituṃ te śarārcīṣaṃ sūryam ivātapantam, bhārata!
Sañjaya nói: Hỡi Bhārata, Bhīṣma—đại xa chiến binh không gì lay chuyển—đứng vững, tuôn xuống một trận mưa tên, thiêu đốt các vua đứng về phía Pāṇḍava. Rực cháy như mặt trời và được điểm tô bằng những tia sáng của mũi tên, ngài đáng sợ đến mức họ không sao chịu nổi việc nhìn thẳng vào ngài.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the overwhelming force of steadfast resolve and mastery in one’s duty (kṣatriya-dharma). At the same time, it gestures toward the ethical complexity of the Mahābhārata: even a venerable, principled elder like Bhīṣma can become an instrument of devastation when bound by vows and loyalties in a civil war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma stands firm on the battlefield, releasing dense volleys of arrows that torment the Pāṇḍava-aligned kings. Bhīṣma appears radiant and unbearable to face—likened to the blazing sun—so that opponents cannot even look directly at him.