Shloka 24
भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
बाहुभि: कार्मुकै: खड़्गैः शिरोभिश्व सकुण्डलै: । तलन्रैरड्गुलित्रैश्व ध्वजैश्न विनिपातितै:
bāhubhiḥ kārmukaiḥ khaḍgaiḥ śirobhiś ca sakuṇḍalaiḥ | talanrair aṅgulitraiś ca dhvajaiś ca vinipātitaiḥ ||
Sañjaya nói: Chiến địa rải đầy những cánh tay bị chặt, những cung và kiếm; những cái đầu còn đeo khuyên tai; những bàn tay và ngón tay bị cắt lìa; cùng những chiến kỳ ngã đổ—dấu tích rợn người của sức tàn phá không dứt của chiến tranh và cái giá khủng khiếp mà các chiến binh đã trả khi bước vào trận vì bổn phận mình chọn.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh reality and moral gravity of war: even when fought under kṣatriya-duty, battle entails irreversible loss. It invites reflection on responsibility, restraint, and the human cost behind martial glory.
Sañjaya describes the aftermath of intense fighting: the ground is littered with fallen weapons, severed limbs, heads still ornamented, and toppled standards—conveying the scale of slaughter and the collapse of many warriors’ forces.