Shloka 276
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
त्वं हि संश्रूयसे5त्यर्थमसह्यबलविक्रम: । “महाबाहो! ये ज्येष्ठ पाण्डुपुत्र युधिष्ठिर नकुल और सहदेवको साथ लेकर रणभूमिमें आपलोगोंके देखते-देखते मेरी सेनाको खदेड़ रहे हैं। प्रभो! महाबाहो! जैसे तटप्रान्त समुद्रको आगे बढ़नेसे रोकता है
sañjaya uvāca | tvaṃ hi saṃśrūyase 'tyartham asahyabala-vikramaḥ | mahābāho! ye jyeṣṭha-pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiraṃ nakulaṃ ca sahadevaṃ ca sārdhaṃ nītvā raṇabhūmau yuṣmākaṃ paśyatāṃ paśyatāṃ mama senāṃ khādayanti (khādayanti/khādayanti iti pāṭhāntara-sambhavaḥ) | prabho! mahābāho! yathā taṭaprāntaḥ samudraṃ pravardhamānaṃ nivārayati, tathā tvam api yudhiṣṭhiraṃ pravardhamānaṃ nivāraya; yataḥ tava balaṃ vikramaś ca atyantaṃ asahya iti śrūyate ||
Sañjaya thưa: “Ngài vốn lừng danh là người có sức mạnh và dũng lực không ai kháng nổi. Hỡi bậc đại hùng tay mạnh! Yudhiṣṭhira, trưởng tử của Pāṇḍu, cùng Nakula và Sahadeva đang xua quân ta lùi lại trên chiến địa ngay trước mắt ngài. Thưa chúa công, hỡi đại hùng! Như bờ biển ngăn sóng biển tràn lên, xin ngài hãy chặn bước tiến của Yudhiṣṭhira; bởi sức mạnh và uy dũng của ngài được truyền tụng là không thể chịu đựng nổi.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Reputation and responsibility converge in war: a leader famed for irresistible strength is ethically and strategically obliged to act decisively to protect his side, restraining harm and preventing collapse when danger is visible.
Sanjaya reports that Yudhishthira, with Nakula and Sahadeva, is routing the army. He urges a mighty warrior on the opposing side to stop Yudhishthira’s advance, using the image of a shoreline holding back the sea.