Shloka 156
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
(तुरगैर्वायुवेगैश्व तत् सैन्यं व्याकुलीकृतम् ।) ह्वेषतां चैव शब्देन न प्राज्ञायत किज्चन | वायुके समान वेगवाले उन अश्वोंने पाण्डव-सेनाको व्याकुल कर दिया। उनके हिनहिनानेकी आवाजसे दबकर दूसरा कोई शब्द नहीं सुनायी पड़ता था
turagair vāyuvegaiś ca tat sainyaṃ vyākulīkṛtam | hveṣatāṃ caiva śabdena na prājñāyata kiñcana ||
Sañjaya nói: Bị những chiến mã nhanh như gió thúc đẩy, đạo quân ấy rơi vào hỗn loạn. Và giữa tiếng hí vang dội của chúng, không còn phân biệt được bất cứ âm thanh nào khác.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how overwhelming sensory force—here, speed and noise—can obscure discernment; in war, perception and coordination collapse when the environment becomes dominated by fear, motion, and sound.
Sañjaya describes a battlefield moment where wind-swift horses surge and churn the opposing host into disarray, and their loud neighing drowns out all other sounds, signaling confusion and loss of clear communication.