Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्

Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma

उस अत्यन्त दुर्जय मृत्युस्वरूपा शक्तिको सहसा आती देख महायशस्वी सात्यकिने अपनी फुर्तीके कारण उसको असफल कर दिया

tām atyanta-durjayāṁ mṛtyu-svarūpāṁ śaktiṁ sahasā āpatantīm dṛṣṭvā mahāyaśasvī sātyakiḥ sva-lāghavena tām niṣphalāṁ cakāra

Sañjaya thưa: Thấy ngọn thương ấy—bất khả kháng, tựa chính Thần Chết—bất thần lao tới, Sātyaki lẫy lừng nhờ sự mau lẹ và tỉnh trí đã khiến nó trở nên vô hiệu.

ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
अत्यन्त-दुर्जयाम्extremely hard to conquer
अत्यन्त-दुर्जयाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअत्यन्तदुर्जया
FormFeminine, Accusative, Singular
मृत्यु-स्वरूपाम्having the form of Death
मृत्यु-स्वरूपाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमृत्युस्वरूपा
FormFeminine, Accusative, Singular
शक्तिम्spear/weapon (shakti)
शक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
सहसाsuddenly
सहसा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसहसा
आतीम्coming/approaching
आतीम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ + इ (आयाति)
Formशतृ (present active participle), Feminine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
महायशस्वीhighly renowned
महायशस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootमहायशस्
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
स्व-फुर्त्याby his own quickness/agility
स्व-फुर्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootस्वफूर्ति
FormFeminine, Instrumental, Singular
ताम्that (weapon)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
निष्फलाम्fruitless/ineffective
निष्फलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिष्फला
FormFeminine, Accusative, Singular
अकरोत्made/did
अकरोत्:
Kriya
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki
Ś
śakti (spear/javelin weapon)

Educational Q&A

Even when danger appears unavoidable, disciplined skill, alertness, and swift right action can neutralize harm. The verse highlights human effort (puruṣakāra) operating within the harsh inevitabilities of war.

A deadly spear (śakti), described as death-like and nearly unconquerable, suddenly comes toward Sātyaki. He reacts with exceptional agility and makes the attack fail.