Shloka 10

सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions

Devanagari script

तेषां युधिष्ठिरो राजा सर्वेषां पुरुषर्षभ । व्यादिदेश सवाह्यानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम्‌,नरश्रेष्ठ! राजा युधिष्ठिरने सेना और सवारियों-सहित उन सबके लिये उत्तमोत्तम भोजन प्रस्तुत करनेका आदेश दे दिया था

Transliteration

teṣāṃ yudhiṣṭhiro rājā sarveṣāṃ puruṣarṣabha | vyādideśa savāhyānāṃ bhakṣyabhojyam anuttamam ||

Translation

Vaiśaṃpāyana nói: Vua Yudhiṣṭhira, bậc trượng phu tối thượng, đã truyền dọn những món ăn và lương thực thượng hạng cho tất cả mọi người, kể cả cho thú cưỡi và tùy tùng của họ.

Word by Word

• तेषाम्: for/of them
• तेषाम्: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सर्वेषाम्: of/for all
• सर्वेषाम्: Sampradana
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• पुरुषर्षभ: O bull among men
• Type: Noun
• Root: पुरुषर्षभ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• व्यादिदेश: ordered/commanded
• Type: Verb
• Root: आ + दिश्
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Singular

• स: together with
• Type: Indeclinable
• Root: स

• वाह्यानाम्: of those to be carried/transported (i.e., mounts/vehicles)
• वाह्यानाम्: Sampradana
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाह्य
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• भक्ष्य: food to be eaten (edibles)
• भक्ष्य: Karma
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• भोज्यम्: food to be enjoyed/consumed (meal)
• भोज्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भोज्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अनुत्तमम्: unsurpassed, excellent
• अनुत्तमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

वैशग्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Yudhiṣṭhira