Shloka 4

अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha

Completion of the Aśvamedha

Devanagari script

देवराज: सहस्राक्ष: क्रतुभिर्भूरिदक्षिणै: । देवराज्यं महातेजा: प्राप्तवानखिलं विभु:,सहस्र नेत्रधारी महातेजस्वी देवराज भगवान्‌ इन्द्रने बहुत-सी दक्षिणावाले बहुसंख्यक यज्ञोंका अनुष्ठान करके देवताओंका समस्त साम्राज्य प्राप्त किया था

Transliteration

janamejaya uvāca |

devarājaḥ sahasrākṣaḥ kratubhir bhūridakṣiṇaiḥ |

devarājyaṁ mahātejāḥ prāptavān akhilaṁ vibhuḥ ||

Translation

Janamejaya nói: “Đấng hùng lực, Chúa tể chư thiên Indra ngàn mắt, nhờ thực hiện nhiều tế lễ dồi dào lễ vật cúng dường cho các tư tế, đã đạt trọn quyền tối thượng của chư thiên.”

Word by Word

• देवराजः: king of the gods
• देवराजः: Karta
• Type: Noun
• Root: देवराज
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सहस्राक्षः: the thousand-eyed one (Indra)
• सहस्राक्षः: Karta
• Type: Noun
• Root: सहस्राक्ष
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्रतुभिः: by/with sacrifices
• क्रतुभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: क्रतु
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• भूरिदक्षिणैः: having abundant fees/gifts (as dakṣiṇā)
• भूरिदक्षिणैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: भूरिदक्षिण
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• देवराज्यम्: the sovereignty/kingdom of the gods
• देवराज्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: देवराज्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• महातेजाः: the great-splendored one
• महातेजाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महातेजस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• प्राप्तवान्: obtained/attained
• प्राप्तवान्: Karta
• Type: Verb
• Root: प्राप्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्तवतु (past active participle)

• अखिलम्: entire, whole
• अखिलम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अखिल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• विभुः: the mighty lord
• विभुः: Karta
• Type: Noun
• Root: विभु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

जनमेजय उवाच

Characters & Entities

• Janamejaya
• Indra