Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha

।। ऋतुर्मातुः पितुर्बीजं दैवतं परमं पति:

ṛtur mātuḥ pitur bījaṃ daivataṃ paramaṃ patiḥ

Nakula nói: “Mùa của người mẹ (thời kỳ thụ thai), hạt giống của người cha, và người chồng—đấng quyền uy thiêng liêng tối thượng đối với nàng—là những yếu tố quyết định việc sinh thành con cái.”

ऋतुःseason; (also) menstrual/appropriate time
ऋतुः:
Karta
TypeNoun
Rootऋतु
FormMasculine, Nominative, Singular
मातुःof the mother
मातुः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Genitive, Singular
पितुःof the father
पितुः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
बीजम्seed; semen
बीजम्:
Karta
TypeNoun
Rootबीज
FormNeuter, Nominative, Singular
दैवतंdeity; divine factor
दैवतं:
Karta
TypeNoun
Rootदैवत
FormNeuter, Nominative, Singular
परमम्supreme; highest
परमम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Nominative, Singular
पतिःlord; husband; master
पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Nominative, Singular

नकुल उवाच

N
Nakula
M
mother (mātṛ)
F
father (pitṛ)
H
husband (pati)

Educational Q&A

The verse frames conception as governed by proper timing (ṛtu), paternal seed (bīja), and the husband’s authoritative role (pati as parama-daivata), reflecting a dharma-based view of family and procreation.

Nakula is speaking within a discussion on dharma and household norms, emphasizing traditional factors and authority structures associated with begetting children.