Shloka 112
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
पश्यतेमं सुविपुलं तपसा तस्य धीमत: । कथमेवंविध॑ स्याद् वै पार्श्रमन्न्यदिति द्विजा:
paśyatemaṃ suvipulaṃ tapasā tasya dhīmataḥ | katham evaṃvidhaḥ syād vai pārśvam anyad iti dvijāḥ ||
“Hãy tận mắt nhìn xem kết quả lớn lao này mà ta đạt được nhờ khổ hạnh (tapas) của bậc trí ấy. Hỡi các dvija (những người ‘sinh hai lần’), nay ta băn khoăn: làm sao để nửa bên kia của thân thể ta cũng có thể trở nên như vậy?”
श्षशुर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights faith in tapas (austerity) as a force that yields tangible results (phala). It also suggests an ethical impulse toward completeness and self-improvement—having witnessed a remarkable benefit, the speaker seeks a balanced, fully realized transformation rather than partial attainment.
Addressing Brahmins, the speaker points to a striking, visible outcome produced by a wise person’s austerity and invites them to witness it. He then expresses concern and curiosity about how the other side of his body might likewise attain the same condition, implying a partial transformation or blessing that he wishes to make whole.