Shloka 6
बृहस्पतिर्वाच देवै: सह त्वमसुरान् प्रणुद्य जिघांससे चाप्युत सानुबन्धान् | यं यं समृद्ध पश्यसि तत्र तत्र दुःखं सपत्नेषु समृद्धिभाव:,बृहस्पतिजी बोले--देवराज! तुम असुरोंमेंसे जिस-जिसको समृद्धिशाली देखते हो, उसके ऊपर भिन्न-भिन्न स्थानोंमें देवताओंके साथ आक्रमण करके उन सभी असुरोंको मिटा डालना चाहते हो। वास्तवमें शत्रुओंकी समृद्धि दुःखका कारण होती है
bṛhaspatir uvāca: devaiḥ saha tvam asurān praṇudya jighāṃsase cāpy uta sānubandhān | yaṃ yaṃ samṛddha paśyasi tatra tatra duḥkhaṃ sapatneṣu samṛddhibhāvaḥ ||
Bṛhaspati nói: “Hỡi chúa tể chư thiên, cùng với các Deva, ngài xua đuổi các Asura và còn muốn giết họ—cả đồng minh lẫn kẻ nương tựa của họ. Hễ ở đâu ngài thấy kẻ nào trong số ấy thịnh vượng, thì ngay nơi đó ngài liền tiến đánh. Bởi sự phồn thịnh của kẻ đối địch chính là nguồn cơn của nỗi đau.”
संवर्त उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a psychological and ethical insight: a rival’s prosperity naturally provokes distress and can drive aggressive policy. It implicitly warns that envy and fear of an enemy’s rise often motivate conflict, and that leaders should recognize this impulse when deciding on war.
Bṛhaspati addresses the king of the gods (Indra), describing how Indra, with the Devas, repeatedly attacks Asuras wherever they appear prosperous, aiming to destroy not only them but also their supporting networks. The statement frames the Deva–Asura struggle in terms of strategic rivalry and the pain caused by an opponent’s success.