Shloka 23
ऋच्विजस्तमपर्यन्तं सुवर्णनिचयं तथा,ब्राह्मणोंके लेनेके बाद जो धन वहाँ पड़ा रह गया, उसे क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र तथा म्लेच्छ जातिके लोग उठा ले गये
ṛtvijaḥ tam aparyantaṃ suvarṇa-nicayaṃ tathā | brāhmaṇaiḥ gṛhīteṣu śeṣaṃ yat tatra avatiṣṭhata | kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca mleccha-jātayaś ca tad ajahruḥ ||
Vaiśampāyana nói: Các tư tế chủ lễ (ṛtvij) nhận được một đống vàng không thể đo lường. Sau khi các Brāhmaṇa đã lấy phần đúng theo quy định, số của cải còn lại ở đó liền được người thuộc các nhóm khác mang đi—Kṣatriya, Vaiśya, Śūdra, và cả những người bị gọi là mleccha. Cảnh ấy nhấn mạnh tính tối thượng của tiền thù lao nghi lễ (dakṣiṇā) theo đúng phép; và rằng phần dư, một khi quyền lợi đã được thỏa, trở thành đối tượng để người đời tùy nghi chiếm lấy.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that in a yajña the first ethical claim on wealth is the prescribed dakṣiṇā to the officiating priests; once that rightful due is met, any surplus is no longer bound by the same ritual obligation and may pass into broader social circulation.
During the Ashvamedha-related proceedings, an immense quantity of gold is present. The priests/Brāhmaṇas take their allotted share, and the remaining wealth lying there is then taken away by others—Kṣatriyas, Vaiśyas, Śūdras, and mleccha groups.