Shloka 2
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
Devanagari script
ततः संश्रप्य तुरगं विधिवद् याजकास्तदा । उपसंवेशयन् राजंस्ततस्तां द्रुपदात्मजाम्
Transliteration
tataḥ saṃśrapya turagaṃ vidhivad yājakās tadā | upasaṃveśayan rājaṃs tatas tāṃ drupadātmajām ||
Translation
Vaiśampāyana nói: Bấy giờ, sau khi đã làm lễ thánh hóa con ngựa tế đúng theo nghi quỹ, các vị tư tế chủ lễ cho nhà vua ngồi vào chỗ ngồi xứng đáng; rồi họ cho Draupadī, ái nữ của Drupada, ngồi bên cạnh người.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययः)
संश्रप्यhaving cooked/boiled (ritually prepared)
संश्रप्य:
TypeVerb
Rootश्रप् (धातु) + सम्-उपसर्ग
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund), परस्मैपदी-प्रयोगः
तुरगम्the horse
तुरगम्:
Karma
TypeNoun
Rootतुरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विधिवत्according to rule, duly
विधिवत्:
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + वत् (अव्ययीभाव-प्रयोगः)
Formअव्यय
याजकाःthe priests (sacrificers/officiants)
याजकाः:
Karta
TypeNoun
Rootयाजक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय
उपसंवेशयन्they seated/caused to sit (placed near)
उपसंवेशयन्:
TypeVerb
Rootउप-सम्-विश् (धातु) caus. → उपसंवेशय (प्रातिपदिक/धातुरूपाधारः)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययः)
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रुपदात्मजाम्Drupada's daughter (Draupadī)
द्रुपदात्मजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रुपद-आत्मजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaT
the king (Yudhiṣṭhira, implied in Aśvamedhika context)Y
yājakāḥ (priests)T
turaga (sacrificial horse)D
Draupadī (Drupadātmajā)D
DrupadaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes