Shloka 38
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
ब्राह्मणों और वैश्योंके लिये वहाँ परम स्वादिष्ट अन्नका भण्डार भरा हुआ था। प्रतिदिन एक लाख ब्राह्मणोंके भोजन कर लेनेपर वहाँ मेघ-गर्जनाके समान शब्द करनेवाला डंका बार-बार पीटा जाता था। इस प्रकारके डंके वहाँ दिनमें कई बार पीटे जाते थे ।।
evaṁ sa vavṛte yajño dharmarājasya dhīmataḥ | annasya subahūn rājan utsargān parvatopamān, rājan adṛśyataikstho rājñas tasya mahāmakhe |
Ở đó, dành cho các Bà-la-môn và Vaiśya, kho lương thực ngon lành bậc nhất được chất đầy. Mỗi ngày, sau khi một trăm nghìn Bà-la-môn đã dùng bữa xong, tiếng trống vang như sấm mây lại được đánh liên hồi; và trong một ngày, những hồi trống ấy vang lên nhiều lần. Như vậy, đại tế lễ của bậc trí Dharmarāja Yudhiṣṭhira cứ ngày qua ngày tiếp diễn theo cùng một thể thức. Tâu Đại vương, người ta thấy những cuộc phân phát lương thực mênh mông—đống chất như núi—bày ra dồi dào. Trong đại lễ vương giả ấy, dân chúng từ nhiều xứ sở tụ hội, khiến như thể toàn cõi Jambūdvīpa đều hiện ra gom về một chỗ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights a dharmic model of kingship: a ruler’s greatness is shown through sustained generosity, hospitality, and support of society—especially through orderly, abundant giving in a public rite.
Vaiśampāyana describes Yudhiṣṭhira’s grand sacrificial rite continuing daily with immense stores of food being distributed, drawing crowds from many regions so that the whole Jambūdvīpa seems assembled in one place.