Shloka 1
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
अफ्-#-#क+ पञ्चाशीतितमोब<् ध्याय: यज्ञभूमिकी तैयारी
vaiśampāyana uvāca | ity uktvānuyayau pārtho hayaṁ kāmavihāriṇam | nyavartata tato vājī yena nāgāhvayaṁ puram ||
Vaiśampāyana nói: Nói xong như vậy, Pārtha (Arjuna) lên đường đuổi theo con ngựa tế lễ, con ngựa được thả cho rong ruổi tùy ý. Rồi con tuấn mã quay đầu, hướng về Nāgāhvaya—thành Hastināpura. Trong khuôn khổ đạo lý của lễ Aśvamedha, việc ngựa tự do đi lại là dấu hiệu của quyền uy tối thượng được thử thách mà không cần bạo lực vô ích; còn việc Arjuna theo sát là sự hộ trì nghi lễ bằng kỷ luật, chứ không phải chinh phạt vì ham chinh phạt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Power is to be exercised under dharma: the Aśvamedha horse moves freely as a lawful test of sovereignty, and the warrior’s role is disciplined protection of the rite, avoiding aggression unless challenged.
After addressing the Gāndhāra king (as implied by the surrounding context), Arjuna begins following the freely roaming sacrificial horse; the horse then turns back toward Hastināpura (Nāgāhvaya-pura).