Shloka 26
अर्जुन–उलूपीसंवादः
Arjuna and Ulūpī: Explanation of Śānti and the Maṇipūra Resolution
Devanagari script
पराजितो<स्मि भद्ठ ते नाहं योद्धुमिहोत्सहे । यद् यत् कृत्यं मया तेड्द्य तद् ब्रूहि कृतमेव तु
Translation
“Ta đã bại trận, bậc anh hùng; cầu chúc ngài cát tường. Ta không còn dám hăng hái giao chiến nơi đây nữa. Hôm nay ngài muốn ta làm việc gì, xin cứ truyền—hãy xem như đã hoàn thành.”
Word by Word
पराजितःdefeated
पराजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराजित (√जि + परा, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, 1st, Singular
भद्रO auspicious one / O noble one
भद्र:
TypeNoun
Rootभद्र
FormMasculine, Vocative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
Karma
TypeVerb
Root√युध् (तुमुन्)
FormInfinitive
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
उत्सहेI am able / I dare
उत्सहे:
Karta
TypeVerb
Root√सह् (उत् + सह्)
FormPresent, 1st, Singular, Atmanepada
यत्whatever (which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्whatever
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्यम्duty / task to be done
कृत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootकृत्य
FormNeuter, Nominative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअहम्
FormInstrumental, Singular
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
TypeVerb
Root√ब्रू
FormImperative, 2nd, Singular
कृतम्done / accomplished
कृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत (√कृ, क्त)
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut / and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes