Shloka 103

Devanagari script

कारयित्वा स राजेन्द्रो ब्राह्मणानिदमब्रवीत्‌ । ब्राह्मणोंने जो छावनी वहाँ बनायी थी, उसमें पूर्वसे पश्चिमको और उत्तरसे दक्षिणको जानेवाली तीन-तीनके क्रमसे कुल छ: सड़कें थीं तथा उस छावनीके नौ खण्ड थे। महाराज युधिष्ठिरने मतवाले गजराजोंके रहनेके लिये भी स्थानका विधिवत्‌ निर्माण कराकर ब्राह्मणोंसे इस प्रकार कहा--

Transliteration

kārayitvā sa rājendro brāhmaṇān idam abravīt |

Translation

Sau khi cho sắp đặt mọi việc cần thiết một cách đúng phép, vị vua bậc nhất trong hàng quân vương liền cất lời với các Bà-la-môn. Trong mạch truyện, đây là dấu mốc cho thấy Yudhiṣṭhira đã chuẩn bị doanh trại và các cơ sở một cách ngăn nắp theo dharma (kể cả chỗ ở thích hợp cho voi), biểu lộ phép trị quốc tôn trọng nghi lễ và chăm lo nhu cầu của mọi người tham dự.

Word by Word

• [{'term': 'kārayitvā', 'definition': 'having caused to be made

• having had (something) constructed/arranged'}, {'term': 'saḥ', 'definition': 'he (the aforementioned person)'}, {'term': 'rājendraḥ', 'definition': 'best of kings

• eminent king'}, {'term': 'brāhmaṇān', 'definition': 'the Brahmins (accusative plural)'}, {'term': 'idam', 'definition': 'this (statement/matter)'}, {'term': 'abravīt', 'definition': 'said

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Yudhiṣṭhira
• Brāhmaṇas

Educational Q&A

What is the core teaching?

A righteous king upholds dharma through orderly preparation, respect for Brahmins and ritual procedure, and responsible administration that provides properly for all involved.

What is happening in the narrative?

After arranging necessary constructions and preparations, the king (Yudhiṣṭhira) addresses the assembled Brahmins, signaling the next instructions or declarations connected with the ongoing Ashvamedha-related proceedings.