Shloka 15
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
स्पर्धते सम रणे नित्यं दुहितु: पुत्रको मम | “मेरी बेटीका वह लाड़ला अभिमन्यु रणभूमिमें सदा द्रोणाचार्य
spardhate sama-raṇe nityaṁ duhituḥ putrako mama | evaṁvidhaṁ bahu tadā vilapantaṁ suduḥkhitam |
Vaiśaṃpāyana nói: “Cháu ngoại của ta—con trai của con gái ta—xưa nay vẫn khát khao tranh tài trong chiến trận công bằng. Nó có dũng khí đo gươm giáo cả với Droṇa, Bhīṣma và Karṇa—bậc nhất trong hàng dũng tướng. Hay là Droṇa, Karṇa, Kṛpa cùng những kẻ khác đã liên thủ, dùng mưu trá để giết đứa trẻ ấy, khiến nó bị hạ bởi sự phản bội và nay nằm trên mặt đất? Hỡi Keśava, hãy nói cho ta biết tất cả.” Nói vậy, khi ấy ông than khóc rất lâu, chìm ngập trong nỗi đau khôn xiết.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts righteous, fair combat (sama-raṇa) with the moral stain of deceitful killing. It highlights how adharma in war—especially collective, treacherous violence against a lone youth—becomes a source of enduring grief and ethical questioning.
Vaiśaṃpāyana narrates a lament in which a grieving speaker recalls Abhimanyu’s fearless readiness to face even the greatest warriors and suspects that senior fighters (Droṇa, Karṇa, Kṛpa and others) may have killed him through stratagem. He appeals to Keśava (Kṛṣṇa) to disclose the truth, and continues lamenting in intense sorrow.