Shloka 12

प्राणो वायु: सततग: क्रोधो मृत्यु: सनातन: । प्रसादे चापि पद्मा श्रीर्नित्यं त्वयि महामते

prāṇo vāyuḥ satatagaḥ krodho mṛtyuḥ sanātanaḥ | prasāde cāpi padmā śrīr nityaṃ tvayi mahāmate ||

Vaiśaṃpāyana nói: “Prāṇa là ngọn gió luôn vận hành; cơn giận là cái chết, muôn đời trong sức tàn phá của nó. Hỡi bậc đại tâm, nhờ ân huệ của Ngài mà Lakṣmī ngự trị—Śrī, phúc lộc sinh từ hoa sen, hằng ở trong Ngài.”

प्राणःbreath; vital life-force
प्राणः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Nominative, Singular
वायुःwind; air
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Nominative, Singular
सततगःever-moving; constantly going
सततगः:
Karta
TypeAdjective
Rootसततग
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
सनातनःeternal; primeval
सनातनः:
Karta
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रसादेin (your) grace/favor; in benevolence
प्रसादे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रसाद
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पद्माPadmā (Lakṣmī)
पद्मा:
Karta
TypeNoun
Rootपद्मा
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रीःŚrī; fortune; Lakṣmī
श्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
नित्यम्always; constantly
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine/Neuter, Locative, Singular
महामतेO great-minded one
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Prāṇa
V
Vāyu
K
Krodha
M
Mṛtyu
Ś
Śrī (Lakṣmī/Padmā)

Educational Q&A

The verse links inner forces to moral outcomes: life is sustained by ceaseless movement (prāṇa as vāyu), while uncontrolled anger functions like an ever-present death, destroying welfare and relationships. In contrast, grace and benevolence are portrayed as the seat of Śrī—prosperity and auspiciousness—implying that self-mastery and kindness attract lasting fortune.

Vaiśampāyana, as narrator, delivers a reflective statement praising a ‘great-minded’ person: he characterizes prāṇa and anger in vivid metaphors and then affirms that Lakṣmī (Śrī/Padmā) abides with the one whose disposition is gracious (prasāda), highlighting the ethical stature and auspicious presence associated with that figure.